Pleśniak przepis na dużą blachę: pyszne warstwy z bezą i dżemem

Pleśniak czyli skubaniec: tradycyjne ciasto warstwowe z kruchym spodem

Pleśniak, znany również jako skubaniec, to jedno z tych ciast, które budzą nostalgię i goszczą na stołach od pokoleń, szczególnie w polskiej kuchni domowej. To tradycyjne ciasto warstwowe o kruchym spodzie, które zachwyca kontrastem tekstur – chrupiącym ciastem, soczystym dżemem, wilgotną warstwą kakaową i lekką, piankową bezą na wierzchu. Nazwa pleśniak pochodzi od charakterystycznego, „pleśniowego” wyglądu bezy po upieczeniu, która lekko pęka i tworzy nieregularną powierzchnię przypominającą pleśń, choć oczywiście jest to czysta estetyka i smakuje obłędnie. Ciasto to idealnie nadaje się na dużą blachę, co czyni je hitem na rodzinne spotkania czy imprezy, bo wychodzi go naprawdę dużo – starczy na 20-25 porcji. Jego popularność zawdzięczamy prostocie składników, z których korzystamy na co dzień, jak mąka pszenna, masło czy dżem porzeczkowy, oraz temu, że nie wymaga zaawansowanych umiejętności cukierniczych.

Różnice między pleśniakiem a skubancem i historia ciasta

Pleśniak i skubaniec to w zasadzie to samo ciasto warstwowe, ale różnice tkwią głównie w regionalnych nazwach i drobnych wariacjach lokalnych. W niektórych częściach Polski, zwłaszcza na Śląsku czy w Małopolsce, częściej słyszy się skubaniec, co nawiązuje do sposobu jedzenia – ciasto dosłownie się „skubie” kawałkami dzięki swojej kruchości i warstwowej budowie. Pleśniak dominuje w Wielkopolsce i na Kujawach, podkreślając wizualny efekt bezy. Historia tego wypieku sięga czasów powojennych, kiedy to gospodynie domowe szukały sposobów na wykorzystanie dostępnych produktów, by stworzyć coś efektownego z prostych składników. Bez nowoczesnych mikserów ciasto chłodzono i tarkowało, co stało się jego znakiem rozpoznawczym. Dziś pleśniak przepis na dużą blachę ewoluował, ale zachował autentyczność – to kwintesencja domowego pieczenia, gdzie kruche ciasto miesza się z owocami, kakao i pianką z białek.

Składniki na dużą blachę pleśniaka z mąką pszenną i masłem

Do przygotowania pleśniaka na dużą blachę o wymiarach 25×35 cm potrzebujemy składników na trzy części ciasta: dwie jasne i jedną kakaową, plus nadzienie i bezę. Oto dokładne proporcje na wilgotne, chrupiące ciasto półkruche z mąką pszenną tortową i maślanym aromatem, które gwarantują sukces. Użyj wysokiej jakości masła dla bogatego smaku.

• Mąka pszenna tortowa: 700 g (do podziału na trzy części ciasta)
• Masło: 350 g (schłodzone, pokrojone w kostkę)
• Cukier puder: 200 g (do ciasta) + 250 g (do bezy)
• Żółtka jaj: 5 szt. (do ciasta)
• Białka jaj: 5 szt. (do bezy)
• Proszek do pieczenia: 1,5 łyżeczki (do ciasta jasnego) + 0,5 łyżeczki (do kakaowego)
• Kakao gorzkie: 3 łyżki (do jednej części ciasta)
• Dżem porzeczkowy kwaśny: 500 g (lub alternatywa jak powidła śliwkowe)
• Skrobia ziemniaczana: 2 łyżki (do stabilizacji bezy)
• Szczypta soli

Te proporcje zapewniają idealny balans słodyczy i kwasowości, a duża blacha pomieści wszystko bez problemu.

Dokładne proporcje żółtek białek cukru proszku do pieczenia kakao

Klucz do perfekcyjnego pleśniaka tkwi w precyzyjnych proporcjach żółtek, białek, cukru, proszku do pieczenia i kakao. Do ciasta jasnego (dwie części po równo): na 450 g mąki przypada 220 g masła, 130 g cukru pudru, 3 żółtka i 1 łyżeczkę proszku. Część kakaowa: 250 g mąki, 130 g masła, 70 g cukru, 2 żółtka, 0,5 łyżeczki proszku plus 3 łyżki kakao. Beza: ubij 5 białek z 250 g cukru na sztywno, dodając stopniowo i na końcu 2 łyżki skrobi dla stabilności. Te dokładne proporcje zapobiegają rozwarstwianiu się ciasta i opadaniu pianki, czyniąc pleśniak przepis na dużą blachę niezawodnym.

Pleśniak przepis na dużą blachę: szczegółowy sposób wykonania krok po kroku

Pleśniak przepis na dużą blachę to czysta przyjemność – poniżej znajdziesz szczegółowy sposób wykonania krok po kroku, który pozwoli Ci upiec ciasto marzeń. Cały proces trwa około 2 godzin plus chłodzenie i pieczenie, ale efekt wart jest wysiłku. Zacznij od przygotowania ciasta wieczorem, by dobrze się schłodziło. Użyj blachy 25×35 cm wyłożonej papierem do pieczenia.

Przygotowanie i schłodzenie trzech części ciasta potem startowanie na tarce

Najpierw przygotuj ciasto: wszystkie składniki muszą być w temperaturze pokojowej poza masłem. Do dużej miski wsyp 700 g mąki pszennej tortowej z proszkiem, dodaj 350 g schłodzonego masła, 200 g cukru pudru, 5 żółtek i sól. Szybko zagnieć luźne ciasto rękami lub hakiem miksera – nie wyrabiaj za długo, by pozostało kruche. Podziel na trzy części: dwie równe jasne (po 350 g) i jedną kakaową (350 g z dodatkiem 3 łyżek kakao). Każdą spłaszcz, owiń folią i schłodź w zamrażarce 1-2 godziny lub lodówce przez noc – to klucz do łatwego startowania na tarce o grubych oczkach. Po schłodzeniu zetrzyj połowę jasnego ciasta na dno blachy, wyrównaj.

Układanie warstw: jasny spód dżem porzeczkowy kakaowa warstwa beza wierzch

Układanie warstw to serce pleśniaka: na starte jasny spód wyłóż równomiernie 500 g dżemu porzeczkowego (kwaśny dla kontrastu). Zetrzyj całą kakaową warstwę prosto z zamrażarki i posyp na dżemie, lekko dociskając. Teraz ubij bezę z 5 białek i 250 g cukru na najwyższych obrotach 10 minut – dodaj skrobię pod koniec. Wylej piankę na kakao. Na wierzch zetrzyj drugą połowę jasnego ciasta. Opcjonalnie podpiecz spód sam 10 minut w 170°C, by był chrupiący.

Pieczenie w piekarniku na blasze 25×35 cm w temperaturze 150 do 200 stopni

Pieczenie pleśniaka na blasze 25×35 cm wymaga delikatności: rozgrzej piekarnik do 200°C (góra-dół), wstaw ciasto na 10 minut, potem zmniejsz do 150-160°C i piecz kolejne 40-50 minut, aż beza się zetnie i lekko zarumieni. Alternatywnie: 30 minut w 190°C, potem 30 minut w 180°C. Beza powinna pękać, tworząc „pleśniowy” efekt. Po upieczeniu uchyl drzwiczki piekarnika i studź 2-3 godziny – to zapobiega opadaniu. Gotowe oprósz cukrem pudrem. Ciasto zachowuje świeżość do 5 dni w chłodnym miejscu.

Wskazówki do idealnego pleśniaka z owocami powidłami śliwkami jabłkami

Aby Twój pleśniak wyszedł idealny, eksperymentuj z owocami – dżem porzeczkowy to klasyka za kwasowość, ale powidła śliwkowe, świeże śliwki, jabłka czy nawet wiśnie dodadzą świeżości. Pokrój owoce cienko i podsmaż z cukrem, by puściły sok, ale nie przesączaj – nadmiar wilgoci zmiękczy warstwy. Dla dużej blachy zwiększ ilość owoców do 600-700 g. Zawsze używaj mąki tortowej dla lekkości i masła zamiast margaryny po lepszy smak.

Stabilizacja bezy skrobią budyń kisiel i unikanie opadania po pieczeniu

Stabilizacja bezy to tajemnica sukcesu – dodaj skrobię ziemniaczaną, budyń waniliowy w proszku lub kisiel bez cukru (1-2 łyżki na 5 białek) pod koniec ubijania. Białka muszą być idealnie czyste, bez śladu żółtka, a cukier wsypuj powoli. Po pieczeniu unikaj opadania studząc w uchylonym piekarniku – nagła zmiana temperatury to wróg pianki. Jeśli beza jest niestabilna, następnym razem ubij dłużej. Te triki sprawią, że pleśniak z owocami będzie wysoki, chrupiący i nie do odróżnienia od babcinych wypieków.